Waar kom die Evangelies van Markus vandaan?

Die mense het nie destyds boeke geskryf soos ons nie – die meeste kon nie skryf nie en die materiaal was baie duur. (Daar was nie CNA’s waar mens vinnig papier kon koop nie). Omdat alles nie neergeskryf is nie, is die mense van kleins af geleer om te onthou – hulle moes dinge memoriseer. (Daar word vertel dat van Griekse kinders verwag is om bv. Die Iliad – ‘n reuse dik boek – te memoriseer). Juis omdat niks neergeskryf is nie, was dit ‘n storiekultuur. Die aand om die vuur is die stories wat belangrik was oor en oor vertel en die mense het daaruit geleer. So deur en saam met stories het hulle baie belangrike kennis opgetel oor die lewe.

So het dit ook gewerk met Jesus. Hy het niks neergeskryf nie. Sy dissipels het alles gehoor en… onthou. Na Jesus se hemelvaart het die dissipels die verhale oor wat Jesus gesê en gedoen het, oorvertel aan die Christene. Hulle het dit weer onthou en vir ander vertel. Dit was die eerste wortels van die Evangelies – die verhaal van Jesus was in die koppe van die Christene bewaar. Die dissipels/apostels het gesorg dat die ouens nie sommer die stories verander nie. Hulle was die waarborg vir die waarheid van die stories.

Toe die apostels begin doodgaan en die kerk begin uitbrei het dit nodig geword om ‘n ander plan te maak – die verhale is neergeskryf. So is die verhale “bewaar” – nou kan mense dit nie verander nie en het dit outentiek gebly soos die dissipels dit vertel het.

Markus was die eerste evangelis wat die verhaal van Jesus neergeskryf het. Die Markus-evangelie is dus ons oudste evangelie. Dit het so 30-40 jaar na Jesus se hemelvaart ge-beur, dus so tussen 60 en 70nC. Dit is belangrik om net weer te sê: die evangelie het nie toe tot stand gekom nie. Dit is net toe neergeskryf. Dit wat van die begin af in die geheue van die Christene was en elke dag aan mekaar oorvertel is, is toe net neergeskryf.

Hoewel dit altyd moeilik is om vas te stel wie ‘n boek geskryf het (hoe weet ‘n mens presies as jy nie die persoon self sien skryf het nie), is daar tradisioneel aanvaar dat Markus die skrywer was. Dit is ook nie seker waar hy presies was toe hy die evangelie geskryf het nie, maar Antiogië aan die Orontes (die hoofstad van Sirië) is ‘n goeie moontlikheid. Dit was in die eerste eeu die hoofstad van die Christene buite Jerusalem en was ook die stad vanwaar Paulus sy sendingreise onderneem het.

Prof Jan vd Watt

Dankbaarheid

Wat is daar waarvoor jy vanoggend werklik dankbaar is en kan wees? Dit is so maklik om beswaard en vol vrese te lewe. Dink maar wat nuuswaardig is? Ja, slegte nuus is nuus-waardig. Goeie nuus, het nie noodwendig ‘n positiewe impak in ons lewe soos wat slegte berigte van moord, staatskapings en bedrog het nie.

‘n Positiewe ingesteldheid teenoor God, my medegelowiges en die wêreld is nie iets wat maklik van ons as mense uitstraal nie. Die wonderlike in die Christelike geloof, is juis dat die Heilige Gees ons in staat stel om met ander oë na God, ons naaste en die wêreld te kyk. Jesus Christus is die Een wat die donkerte en die lelike kom verander het. So leer Romeine 12:2 dat dit God is wat ons innerlik verander om met ‘n positiewe en dankbare ingesteldheid te kan lewe.

Hierdie dankbaarheid hou in dat my verhouding deur Jesus Christus my leer om vir mense in my lewe, God in my lewe, ja, vir elke ding en vir elke dag dankbaar te wees.

Dankbaarheid fokus egter nie net op die wonderlike genade in en deur Jesus Christus nie, maar dit laat my ook in dankbaarheid lewe na buite. Ons leer in 1 Petrus 3:9 dat ons deur God se genade die slegte met die goeie kan beantwoord. So kan ons geloofwaardige getuies wees van God se liefde, sy goedheid en sy genade.

Dankbaarheid in Christus stel my in staat om na die wet te luister en my te verwonder oor alles waartoe ek opgeroep word en bemagtig word deur die Heilige Gees.

Dankbaarheid in Christus verander die aard en trant van my gebedslewe. In plaas van vrees kan ek dankbaar wees. In plaas daarvan om te vra en vra, kan ek God dank vir so baie wat ek onverdiend uit die Hand van die Here ontvang.
Dankbaarheid in Christus is een van die beste teenvoeters vir negatiwiteit, vrese en bekommernis.

Mag jy groei in jou dankbaarheidslewe vir al God se genade en mag jy bekend staan as ‘n vreugdeskind van die Here. Vergenoeg in alle omstandighede.

Ds Paul

Die aanloop tot Dordrecht (1618)

Die Dordtse Leerreëls is die geformuleerde reaksie van die Sinode van Dordrecht op die remon-stransie (protes of teenbetoog) van ’n groep predikante wat later as die Remonstrante bekend geword het. Die Sinode, wat in dié stad in Nederland plaasgevind het, word op 13 Nov geopen en sluit af op 29 Mei 1619.

Die aanloop tot die Sinode word ietwat vroeër gevind in die dispuut wat tussen twee professore ontstaan aan die teologiese fakulteit van Leiden en hul volgelinge, naamlik Jacobus Arminius (1560-1609) en Franciscus Gomarus (1563-1641). Die dispuut tussen hulle ontstaan oor die uitverkiesing wat vir Arminius daarop neerkom dat God van ewigheid besluit het om sommige in Christus vir wie Hy geloof skenk, te regverdig, tot kinders aan te neem en aan hulle die ewige lewe te skenk. Eweneens is die verwerping van ander ’n besluit van die toorn of van die streng wil van God waardeur van ewigheid besluit is dat hulle nie sal glo nie en buite die gemeenskap met Christus gestel is, verdoem tot die ewige dood. Eenvoudiger gesproke het dit ook gegaan oor die vraag of gelowiges ’n bydrae tot saligheid kan lewer al dan nie.

Die aanvanklike meningsverskil tussen Arminius en Gomarus en hul volgelinge verbreed en loop uit op twee strydende partye wat bekend sou staan as die party wat Arminius gesteun het, naamlik die Remonstrante, teenoor die Contra-Remonstrante wat uit die aard van die saak Gomarus se standpunt verder gevoer het. Behalwe die twee kerklike partye wat teenoor mekaar te staan gekom het, raak die owerheid ook betrokke – wat in dié tyd as normaal beskou is.

Die aard en omvang van die verskille tussen Arminius en Gomarus kom aan die lig in die dispu-tasies of openbare lesings wat respektiewelik op 7 Feb en 31 Okt 1604 plaasvind. Die spanning verhoog sodat dit uiteindelik vir die kerkraad van Leiden en die kuratorium duidelik word dat daar inderdaad diepliggende verskille tussen die twee professore was. Arminius wend hom tot die Staten van Holland en Wes-Friesland (die owerheid van twee Nederlandse provinsies), en op 30 Mei 1608 verskyn Arminius en Gomarus saam met vier predikante op las van die Staten voor die sogenaamde Hoge Raad. Die samekoms lewer nie die gewenste resultaat nie, selfs as onder leiding van Johan van Oldenbarnevelt (1547-1619) (raadspensionaris of landsadvokaat) op 12 Aug1609 verdere gesprek gevoer word oor regverdiging, predestinasie en hersiening van die belydenis. Die spanning neem toe en versprei verder in die kerk. Nog voor die vergadering formeel beëindig is, moes Arminius hom weens siekte onttrek; hy sterf op 19 Okt 1609. Tydens die Sinode van Dordrecht 1618 word egter beslis dat Arminius se dwaalleer nie aanvaar word nie en die Dordtse Leerreëls word as antwoord opgestel.

Ds Maarten

“Kuier onder die sterre”

Psalm 8:4,5

“As ek u hemel aanskou, die werk van u vingers, die maan en die sterre waaraan U ‘n plek gegee het, wat is die mens dan dat U aan hom dink,
die mensekind dat U na hom omsien?”

In hierdie lofpsalm word die Skepper, God, in die skepping in digterlike taal beskryf. Sy grootheid, sy almag, sy heerlikheid en sy wonderlike Naam word beskryf. Dawid wat sekerlik baie nagte in die natuur onder die sterre deurgebring het besing hoe glansryk en onbeskryflik groot is die hemelruim met die maan en die sterre daarin. Hy voel homself klein voor God en die skepping van God.

Dit vervul hom met soveel blydskap en vreugde dat hy ook diep onder die besef kom van sy eie nietigheid, sy kleinheid as mens voor hierdie pragtige skepping. Hierdie Psalm is so belangrik dat Jesus Christus dit self aanhaal met die reiniging van die tempel in Mat 21:15,16. Die mens is so belangrik vir God gewees dat Hy sy eie Seun Jesus Christus ‘n mens laat word het sodat Hy sy kinders kon red en verlos met sy dood aan die kruis. Heb 2. God kry al die eer vir die skepping, die maan en die sterre en ook vir die mens wat God as heerser geskape het.

Saterdagaand, 8 September gaan ons as gemeente onder die sterre kuier. Dit gaan daaroor dat ons as gemeente aan God die eer toebring onder die sterre met ‘n heerlike kuier, Koinonia, gemeenskap van die heiliges. Ons gaan ‘n paar Psalms sing, die groot-heid van die skepping beleef en lekker saam eet aan potjiekos en lekker kuier.

Mag ons die grootheid van God altyd raaksien in die skepping.

Mag ons God altyd eer en verheerlik.

Mag ons saam met die Psalmdigter altyd God se grootheid besing met die woorde: Ps 8:2,10

“Here, ons Here, hoe wonderbaar is u Naam oor die hele aarde, hoe glansryk alles wat U in die hemelruim geplaas het!”

Ds Gerrit

“Smaaklike ete”

Daar sit meer in ‘n heerlike ete as bloot net ‘n smaaklike ete. Het jy al deur die Bybel geblaai om te kyk na al die etes wat in die Ou- en Nuwe Testament beskryf word? Ons kan byvoorbeeld dink aan die heerlike kos wat voorberei was in die lewe van Abraham, Isak en Jakob. So kan ons dink aan die etes wat voorberei is in die tyd van Josef. Josef het byvoorbeeld by geleentheid die drome van die Farao uitgelê wat oor kos gehan-del het. Josef het selfs etes vir sy broers voorberei. Ons kan dink aan die offers wat die Here voorgeskryf het, waar die gesin saam geëet het. Verder die instelling van die Paasfees met die Paaslam, met al die simboliese betekenis wat daarin opgesluit is. Dink aan Jesus wat soveel wonders gedoen het rondom kos. Byvoorbeeld die eerste wonder waar water in wyn verander is op ‘n troue en by ʼn ander geleentheid waar broodjies en vissies genoeg was om ‘n menigte mense te voed. Dink aan die gelykenisse wat Jesus vertel het wat rondom kos gegaan het. So kan ons dink aan die etes wat Jesus saam met gelowiges en ongelowi-ges, vriend en vyand gehad het. Dink aan Petrus wat die visioen gehad het met die onrein en rein diere waar die Here aan Petrus opdrag gegee het om dit te eet. Verder het Jesus die nagmaal ingestel wat van-dag nog deur ons gevier word. Ook Sy belofte dat ons eendag in die ewigheid saam met Hom by die brui-lofsmaal sal gaan aansit.

Dit is juis met hierdie ewige feesmaal in gedagte dat ons onder andere na Jesaja 25:6-9 kan gaan kyk. Dit is Jesaja wat onder leiding van die Heilige Gees hierdie woorde aan Israel rig. Dit is nie net die Jode nie, maar alle volke wat hulle troos en redding by die Here soek, wat by die feesmaaltyd sal gaan aansit wat op die Sionsberg deur die Here die Almagtige gereed gemaak sal word. Hoor net hoe wonderlik hierdie fees sal wees wat deur die Here voorberei gaan word: Dit sal ’n feesmaal wees met die beste om te eet en te drink, goeie kos en geurige wyn. Die wat in Jesus Christus glo, sal die begenadigdes wees wat werklik sal kan verstaan dat die sluier oor hulle oë verwyder sal word. Hierdie fees is daarop ingestel om die oorwin-ning oor die dood te vier. Ons vier fees omdat Jesus Christus die dood doodgemaak het vir sy kinders. Dit is die Here God wat die dood vir ewig sal vernietig, en die trane op almal se gesigte sal afvee. Wat ‘n fees-vreugde dat die Here die smaad sal verwyder wat sy kinders ervaar het op aarde. Hierdie feesmaaltyd hou in dat elkeen wat by die feesmaaltyd is, sal kan getuig dat dit ons God is wat hierdie wonderlike dinge gedoen het. Hy is immers ons God op Wie ons vertrou het. Hy het ons gered. Dit is die Here! Ons het op Hom vertrou. Laat ons bly wees en juig omdat Hy ons gered het.

Daar is ‘n rede waarom mense saam eet. Dit hou in dat iets of iemand hierdie besondere groep mense saamgebind en saamgebring het. Vandag nog, is die saam met mekaar eet, vir ons as Christene iets beson-ders. Die nagmaal, die gemeenskaplike maaltye en etes saam met familie en vriende is vir ons meer as net ‘n blote ete. Medegelowiges wat mekaar in die Here vind en saam eet, maak iets bekend van hulle geloof in die gemeenskap van gelowiges. Ons saam eet, hou ook in dat ons mekaar graag werklik in Jesus Christus wil ontmoet en leer ken. Kom gerus, daar is vandag na die nagmaal, ‘n gemeenskaplike maaltyd waar jy jou liefde vir die Here en vir jou medegelowiges verder sal kan kom beleef.

Ds Paul

Is dit waar? Is dit mooi? Is dit noodsaaklik?

Ons gemeente het soveel wonderlike geleenthede. God seën ons met soveel mooi gelowi-ges wat lief het en omgee. Soveel wat met sagtheid met medegelowiges werk wat seer het.

Die teendeel kan ook waar wees. Kan jy dalk dink aan iets wat jy onlangs óór of vír iemand gesê het wat negatief was? Dit kan onnadenkend wees, of dit kan doelbewus wees. Tog weet ons dat die Here ons as geloofsgemeenskap oproep om teenoor mekaar en die wêreld positief te lewe. Waarom gebeur dit dat gelowiges mekaar soms so kan seermaak?

Waarheid sonder liefde, is tog nie die waarheid nie! Paulus roep ons op in Filippense 4:8 en 9 om te fokus op alles wat waar is, alles wat edel is, alles wat reg is, alles wat rein is, alles wat mooi is, alles wat prysenswaardig is. Ja watter deug of lofwaardige saak daar ook mag wees, kom ons fokus ons gedagtes daarop. As ons doen wat die Here in sy Woord aan ons voorhou, dan sal God wat vrede gee, met ons wees.

Kan dit wees dat ek met my siening oor die waarheid en in die hantering van medegelowiges hulle dalk van die Here en die geloofsgemeenskap kan vervreem? Mag die Heilige Gees jou lei om met sagtheid te bemoedig, te vermaan en te vertroos. As dit nie waar is nie, as dit nie mooi is nie of as dit nie noodsaaklik is nie, bid dan eerder vir mekaar as om mekaar seer of verdag te maak.

Paulus waarsku ons telkens in sy briewe teen skeurmakery, verdeeldheid, afguns en jaloe-sie. So erg dat die gelowiges gewaarsku word dat hulle moet oppas dat hulle mekaar nie later sal verslind nie. Ons kan tog nie deel vorm van die spreuk: “Hond vreet hond” nie.

Die geloofsgemeenskap, ons tema vanjaar van “ons gee om” is deel van ons lewe om ‘n oog en ‘n oor en ‘n hart vir stukkende mense te kan ontwikkel.
Mag dit wees dat met dieselfde sagtheid wat die Here met jou werk, jy ook met ander sal werk. Mag jy eendag voor die Here staan en weet jy het gebou en nie afgebreek nie. Mag jy instrumenteel in die Hand van die Here wees om mense wat worstel, seer is, skaam, bang en bekommerd is te vertroos en toe te vou in die liefde van die Here.
Ds Paul